Bebeğinizle Tanışmadan Hayatınıza Girecek Yeni Kelimelerle Tanışın

0
354

Hamile olduğunuzu öğrendiniz ve bu ilk bebeğiniz olacak. Bu süreçte doktor kontrolleriniz sırasında birçok test yaptıracak, ikili test, toksoplazma, serviks, nst gibi pek çok yeni kelime duyacak ve terim öğreneceksiniz. Tek tek google’dan search etmek yerine hepsini aşağıdaki sözlükten öğrenebilirsiniz.

  • Amniyosentez: Anne karnındaki bebeğin içinde yüzdüğü sıvıdan ince bir iğneyle girilerek örnek alma işlemidir. Kromozom hastalıklarının teşhisi için ve bebekteki bazı hastalıkların tanı ve tedavisine olanak sağlar.
  • Epidural (anestezi): Sıklıkla normal doğum ve sezaryen için uygulanan, annenin bel omurları arasına anestezi doktorunun ince uzun bir iğne ile girerek epidural aralık denen özel bir mesafeye kateter koyarak, bu kateterin içinden sinirleri uyuşturma amaçlı lokal anestezi ilaçları verilmesi yöntemidir.
  • Spinal (anestezi): Epidural anestezi gibi, anestezi doktorunun bel omurları arasına ince uzun bir iğne ile girerek ama kateter koymadan, tek seferde lokal anestezi ilaçları vererek sinirleri uyuşturma yöntemidir. Etkisi hızlı başlar ve birkaç saat için geçici olarak belden aşağısını tamamen uyuşturur.
  • Aktif doğum süreci: Doğum eyleminin artık ağrılı kasılmaların düzene girdiği ve rahim ağzındaki açıklığın 4 cm olduktan sonraki dönemidir. Rahim ağzının 10 santim açılmasına kadar devam eder. Normal doğum eylemi 8 cm aralıkla yapılabilir.
  • Amniyon sıvısı: Rahim içindeki bebeğin içinde yüzdüğü sıvıdır. Plasentadan süzülen anne kanı ve bebeğin idrarının birleşimi sonucu oluşur.
  • Serviks: Rahmin ağzı olarak bilinse de aslında rahmin aşağı kısımdaki dar ve vajene doğru açılan boyun bölümüdür. Huninin dar kısmına benzetilebilir. 3-5 cm uzunluktadır.
  • Rahim Boynu: Rahmin vajinaya kadar uzanan boyun şeklindeki dip kısmıdır.
  • Servikal Yetmezlik – Rahim Ağzı Yetmezliği: Serviks kısalığı ya da kısalması erken doğum sebebi olabilir. Gebeliğin ikinci 3 ayında, kasılma ve ağrı olmaksızın, rahim ağzının (serviksin) açılarak gebeliği koruyamaması durumudur.Normal bir gebelikte, doğum sancıları başlayana dek rahim ağzı kapalıdır. Altta yatan herhangi bir neden bulunmadan gebeliğin ikinci 3 ayında, genellikle 18-22 hafta arasında rahim ağzı ağrısız bir şekilde açılır ve önlem alınmazsa düşük gerçekleşebilir.
  • NST: (Non- Stres Test) Anne adayının karnına bağlanan, biri kasılmaları algılayan basınç ölçer biri de bebek kalp atımlarını algılayan iki probun verileri kağıt üzerine yazdırması suretiyle bebeğin iyilik halini ve doğum sancılarının sıklığını ve şiddetini algılamaya yarayan elektronik cihazdır.
  • Plasenta: Anne rahmine damarlar ile bağlanarak anne bebek arası kan alışverişini sağlayan, anneden gelen kanı süzerek içindeki oksijen ve kanda çözünmüş besinleri bebeğe ileten, doğumda bebekten sonra çıkan bir oluşumdur.
  • Embryo: Sperm hücresi ile yumurta hücresi döllendikten sonraki yapıdır ve bebek sekizinci haftasına kadar “embriyo” olarak adlandırılır.
  • Fetüs: Embriyonun sekizinci haftadan itibaren aldığı isimdir. Doğuma kadar bu isim geçerli olmaktadır.
  • Folik asit: Hızlı bölünen ve çoğalan tüm hücrelerin yapı taşıdır. B grubu bir vitamindir ve gebelikte kullanımı hayati önem taşır.
  • Prezentasyon: Anne rahmindeki bebeğin hangi hangi şekilde geldiği anlamına gelir. Baş ile gelme en sık görülen ve normal doğum için gerekli olan prezentasyondur. Makat, ayak veya diğer prezentasyon şekilleri de görülebilir. Bebeğin bu şekilde gelişi doğumu zorlaştırabilir ya da sezeryan yapılması gerekebilir.
  • İkili test: Gebeliğin 11-14’üncü haftaları arasında başta down sendromu olmak üzere bazı kromozomal hastalıkları tarama amaçlı ultrason ve kan testlerinin kombine edildiği bir testtir. Ultrasonla bebeğin ense saydamlığı, burun kemiği ve karnındaki “duktus venozus” damarının doppler değerlendirmesi yapılır. Takiben anneden alınan kandan bakılan iki hormonun düzeyi ile ultrason verileri kombine edilerek risk hesaplanır ve riskin düşük veya yüksek oluşuna göre izlenecek yönetim planlanır.
  • Üçlü test: Gebeliğin 15-20’inci haftaları arası yine başta down sendromu ve omurgaya ait problemler gibi durumları tarama amaçlı yapılan, ultrason ile anneden alınan kanda bakılan üç hormon değeri düzeylerinin kombine edilerek belli bir risk hesaplamaya yarayan tarama testidir.
  • X ışınları: Radyasyon bebekte zararlar oluşturabiliceğinden röntgen çektirmenizi isteyen bir doktor olursa, mutlaka gebe olduğunuzu belirtmeniz gerekiyor. Ayrıca AVM, havaalanı ve benzeri yerlerdeki güvenlik kontrol noktalarından geçmememeniz gerekir. Bebeğiniz doğduktan sonra onu da bu kontrol noktalarından geçirmemelisiniz.
  • Varis: Varis problemi herkes de olabilir ancak gebelikte daha yoğun görülebiliyor. Gebelikte damarlarda pıhtılaşma olasılığı arttığından varisle birleşince önemli problemler ortaya çıkabiliyor. Bu durumu doktorunuzla konuşarak gerekli durumlarda varis çorabı giymek gibi önlemler alabilirsiniz.
  • Yalancı gebelik: Tüm gebelik belirtileri olsa da bu durum rahimin boş olması anlamına geliyor.
  • Zigot: Gebeliğin ilk iki haftası süresince gelişmekte olan döllenmeye döllenmiş yumurta (zigot) adı veriliyor.
  • Toksoplazma: Toksoplazmozis anne karnındaki bebekte enfeksiyona ve bazı anomalilere neden olan bir enfeksiyon. Az pişmiş ya da çiğ et/balık yemek, kedilerle temas, sebze ve meyvelerin iyi yıkanmaması sonucunda gebelikte bu hastalığı alabilirsiniz.
  • Ultrason: Ultrason tekniği ile ultrason kontrolleri sayesinde bebekte herhangi bir anormallik olup olmadığı anlaşılabilir.
  • Nişan: Hamileliğin sonlarında vajinadan az miktarda kan gelmesi ile genellikle doğumun başladığının habercisidir.
  • Linea Nigra: Latincede siyah çizgi anlamına geliyor. Hamilelik sırasında karında görülen, göbek deliğinden kasıklara uzanan koyu renkli dikey çizgiye bu ad veriliyor. Hamilelik sonrasında karnın eski formuna ulaşması ile bu çizgi yok olur.
  • Lanugo: Doğumdan önce fetğsğn bütün vücudunu örten ince tüy tabakasıdır.
  • Mekonyum: Siyah yeşil renkli ve yapışkan bir madde olan mekonyum bebeğin ilk kakası olarak adlandırılır.
  • Nonstres test: Bebeğin anne tarafından hissedilen hareketlerinin bir uzman tarafından, fetsun kalp hızındaki değişimlerle birlikte kaydedildiği teste deniyor.
  • Oksitoksin: Doğum sırasında salgılanarak rahmin kasılmasını sağlayan bir maddedir. Doğum sürecini başlatmak ya da hızlandırmak için de kullanılıyor.
  • Östrojen: Bu hormon süt salgı bezlerini harekete geçiriyor ve rahmi fetusun büyümesine hazırlıyor.
  • Reflü: Reflü herkes de olabilse de gebelik sırasında rahim boyutları büyüdüğünden mideye baskı yaparak içindeki basıncın artmasına neden oluyor, bu da reflüye sebep olabiliyor.
  • Sabah bulantısı: Hamileliğin ilk üç ayında ortaya çıkan mide bulantısı ve kusmalara deniyor. Ancak bazı hamileliklerde bulantılar daha uzun da sürebiliyor.
  • Hamilelik diyabeti: Gebeliğe bağlı geçici şeker hastalığı anlamına geliyor.
  • Şeker Yükleme Testi: Şeker hastalığı öyküsü olmayan tüm anne adaylarına 24-28. haftalar arasında şeker yükleme testi uygulanıyor. Yapılan kan ölçümlerine göre, değerlerin yüksek çıkmasıyla hamilelik diyabeti tanısı konabiliyor.
  • Beta HCG Testi: Kanda yapılan ve en doğru sonucu veren gebelik testi olarak biliniyor. İdrar testi ile hamile olduğunu öğrenen anne adayının mutlaka bir sağlık merkezinde kan testi de yaptırması gerekiyor. Bu şekilde en doğru gebelik sonucu alınıyor.
  • Chadwick işareti: Hamilelik sırasında vajinadaki mukozanın ve rahim ağzının koyu mavi ya da mor renge dönüşmesi olarak biliniyor.
  • Çatlak: Hormonal değişim, derinin gerilmesi ve kilo artışı gibi nedenlerle hamilelikte çatlaklar yoğun olarak görülebiliyor. Önceleri pembe, mor renkle kendini gösteren ve zamanla beyaz renge dönüşen çatlaklar karın, göğüs ve kalça başta olmak üzere tüm vücutta görülebiliyor. Çatlak oluşumunun en önemli faktörlerinden biri genetik yapı olsa da nemlendirme, bol su içme, fazla kilo almama ile önlemek ya da hafif çatlak oluşumu ile hamileliği bitirmek mümkündür. Çatlak oluşumunu hamilelikte cildiniz gergin olduğundan göremeyebilirsiniz.
  • Doppler Ultrasonografi: 20-24’üncü haftalar arasında bir tarama testi olarak önerilen Doppler ultrasonografide, bebekteki ve bebeğe kan götüren yapılardaki kan akışı Doppler cihazıyla ölçülüyor. Anneden bebeğe ve bebekten anneye giden kan akışları değerlendiriliyor.
  • Ense kalınlığı ölçümü: Doktorun bebeğin ensesinin arkasındaki alanı ölçmesine yarayan detaylı bir ultrason, kan testi sonuçlarıyla birleştirildiğinde bebeğin Down sendromu riskini hesaplamada kullanılıyor.
  • Göbek kordonu: Gelişmekte olan bebeği plasentaya bağlayan hayati bir kordondur. Bebekten atık maddeleri ve karbondioksidi atıyor, anneden bebeğe oksijen ve besin taşıyor.
  • Infertilite: Bir yıl boyunca korunmamaya rağmen gebeliğin olmadığı kısırlık durumuna deniyor. Bu gibi durumlarda tüp bebek yöntemi ile hamile kalınmasının sağlanması için çalışmalara başlanabiliyor.
  • Çift Yumurta İkizleri: Dizigot ismi de verilir. İki ayrı yumurtadan oluşan ikizlerdir.
  • Tek Yumurta ikizleri: Tek bir yumurtada oluşan ikizlerdir. Monozigot adı da kullanılıyor.
  • Hipofiz Bezi: Beynin tabanındaki sap şeklindeki bir oluşuma bağlı bulunan ve iskelet gelişimini cinsiyet bezlerinin oluşumunu, diğer iç salgı bezlerinin oluşumunu, işlevlerini etkileyen ve üreten bir salgı bezidir.
  • Prematüre: 2,5 kg’dan daha zayıf doğan bebekler için kullanılan bir terimdir. 36 – 37. haftadan önce doğan bebekler için de prematüre denilebilir.
  • Perinatal: Doğumdan önceki yaklaşık 3 ay ve doğumdan sonraki yaklaşık 1 ay için perinatal dönem deniliyor.
  • Prenatal: Doğumdan önceki gebelik dönemidir.
  • Verniks: Yeni doğan bebeğin dış kısmını örten peynir kıvamında beyaz ve yağlı bir maddedir.

Yorum Yapın

Lütfen bir yorum bırakın!
İsminizi buraya girin